Preskoči na glavni sadržaj

Morfosintaksa srpskog jezika

ISVU: 146851•4 ECTS•Zimski i ljetni semestar

Osnovne informacije

Organizacijska jedinica
Odsjek za južnoslavenske jezike i književnosti
Satnica
  • Predavanja: 15 sati
  • Seminar: 15 sati

Nastavnici

Cilj

Cilj kolegija je usvajanje temeljnih morfoloških i sintaktičkih pojmova, razumijevanje gramatičke strukture srpskog jezika i ovladavanje morfološkom i tvorbenom analizom riječi te morfosintaktičkom analizom rečenice.

Sadržaj

  1. Uvod u morfosintaksu: predmet i ciljevi bavljenja
  2. Temeljni gramatički pojmovi; tipološka podjela jezika; opća obilježja gramatičkog sustava srpskog jezika
  3. Morfološka analiza riječi; morfološke i sintaktičke kategorije u srpskom jeziku
  4. Vrste riječi i njihova klasifikacija; imenske riječi i njima pripadajuće morfološke kategorije
  5. Imenice – formalna i funkcionalna obilježja
  6. Pridjevi - formalna i funkcionalna obilježja
  7. Zamjenice - formalna i funkcionalna obilježja
  8. Brojevi – formalna i funkcionalna obilježja
  9. Glagoli – formalna i funkcionalna obilježja
  10. Nepromjenjive vrste rječi - semantičko-pragmatička i funkcionalna obilježja
  11. Tvorba riječi: tvorbena analiza, tvorbeni načini, tvorbeno značenje, odnos derivacije i fleksije
  12. Sintagma; prosta rečenica: dijelovi rečenice
  13. Složena rečenica: nezavisnosložene rečenice
  14. Složena rečenica: Zavisnosložene rečenice
  15. Morfosintaktička analiza rečenice

Ishodi učenja

  1. Definirati, opisati i objasniti osnovne morfološke, tvorbene i sintaktičke pojmove
  2. Opisati i objasniti obilježja morfoloških kategorija srpskog književnog jezika
  3. Opisati i objasniti obilježja sintaktičkih kategorija srpskog književnog jezika
  4. Ovladati morfološkom i tvorbenom analizom promjenjivih vrsta riječi u srpskom jeziku
  5. Primijeniti teorijska znanja u provođenju morfosintaktičke analize rečenica
  6. Prepoznati, razumjeti i objasniti obilježja gramatičke strukture srpskog književnog jezika
  7. Analizirati i tumačiti specifičnosti odabranih južnoslavenskih jezika u odnosu na hrvatski jezik, kao i u odnosu na jezik druge studijske grupe
  8. Objasniti te primijeniti temeljne lingvističke pojmove i teorijsko-metodološke aparate u kontekstu tumačenja južnoslavenskih jezika
  9. Prepoznati i objasniti osnovna gramatička obilježja i kategorije odabranih južnoslavenskih jezika na fonološkoj, morfološkoj i sintaktičkoj razini

Metode podučavanja

Predavanja i seminarski rad; PPT prezentacije, grupne diskusije.

Metode ocjenjivanja

Redovito pohađanje nastave, aktivno sudjelovanje u nastavi, izrada domaćih zadaća, pismeni i usmeni ispit.

Obavezna literatura

  1. Stanojčić, Živojin (2010): Gramatika srpskog jezika, Kreativni centar, Beograd.
  2. Bugarski, Ranko (1995): Uvod u opštu lingvistiku, ZUNS, Beograd. (izabrana poglavlja)
  3. Piper, Predrag et al (2005): Sintaksa savremenog srpskog jezika, Beogradska knjiga; Institut za srpski jezik SANU. (izabrana poglavlja)

Dopunska literatura

  1. Klajn, Ivan (2002): Tvorba reči u savremenom sprskom jeziku. ZUNS, Beograd; Institut za srpski jezik SANU, Beograd; Matica srpska, Novi Sad
  2. Ašić, Tajana (2014): Nauka o jeziku. ZUNS, Beograd
  3. Piper, Predrag; Topolinjska, Zuzana; Đukanović, Maja Maldžijeva (2009): Južnoslovenski jezici : gramatičke strukture i funkcije. Beogradska knjiga, Beograd