Preskoči na glavni sadržaj

Europski, brazilski i afrički portugalski

ISVU: 117656•4 ECTS•Zimski semestar

Osnovne informacije

Organizacijska jedinica
Odsjek za romanistiku
Satnica
  • Seminar: 30 sati

Nastavnici

Cilj

Budući da je studij uglavnom usmjeren na europski portugalski, namjena kolegija je detaljnije upoznavanje studenata s brazilskom i luzoafričkim inačicama te njihovim otklonom od norme europskog portugalskog. S obzirom na geografsku zastupljenost i broj govornika, neeuropske inačice u sustavu vrednovanja ne mogu biti u podređenom položaju pa je studentima nužno ponuditi bar temeljni uvid u njihove specifičnosti. Pored toga, cilj je da studenti mogu prepoznati i objasniti specifičnosti problematike horizontalne i vertikalne jezične raznolikosti, odnosno varijacija unutar jednog jezičnog sustava uopće, da mogu razlučiti „unutarjezične“ od izvanjezičnih čimbenika koji u toj varijaciji igraju ulogu te – na osnovi znanja stečenih tijekom studija (ponajprije u lingvističkim i gramatičkim kolegijima) – identificirati i opisati jezična obilježja u kojima se varijacija očituje.

Sadržaj

  1. Uvodne obavijesti – opis kolegija, dogovor o načinu rada tijekom semestra, obvezama studenata i načinu provjere znanja, odnosno ocjenjivanju, pregled primarne i sekundarne literature.
  2. "Kriteriji jezičnog identiteta" i sociolingvistički „status“ brazilskog portugalskog spram europske norme.
  3. Zadatak A - analiza odabranih članaka (znanstvenih, stručnih i publicističkih) koji se bave sociolingvističkim statusom brazilskog portugalskog te identificiranje i komentiranje u njima iznesene argumentacije.
  4. Prezentacija rezultata analize (zadatak A) - razmatranje i diskusija.
  5. Prezentacija rezultata analize (zadatak A) – razmatranje i diskusija.
  6. Zadatak B – kontrastivna analiza portugalskog i brazilskog prijevoda odabranog književnog teksta na različitim razinama lingvističkog opisa, uz identificiranje čimbenika koji uvjetuju varijacije.
  7. Prezentacija rezultata analize (zadatak B) – razmatranje i diskusija.
  8. Prezentacija rezultata analize (zadatak B) – razmatranje i diskusija.
  9. Zadatak C – analiza tekstova afričkih autora portugalskog jezičnog izraza, uz bilježenje jezičnih odstupanja/razlika u odnosu na normu europskog portugalskog te klasifikaciju i opis jezičnih struktura u kojima se ta odstupanja očituju.
  10. Prezentacija rezultata analize (zadatak C) - razmatranje i diskusija.
  11. Prezentacija rezultata analize (zadatak C) - razmatranje i diskusija.
  12. Zadatak D - analiza (u cilju prezentacije) odabranih znanstvenih i stručnih radova s tematikom različitih aspekata jezične varijacije unutar sustava portugalskog jezika (brazilski i luzoafrički varijeteti, kreoli na bazi portugalskog).
  13. Prezentacija rezultata analize (zadatak D) - razmatranje i diskusija.
  14. Prezentacija rezultata analize (zadatak D) - razmatranje i diskusija.
  15. Prezentacija rezultata analize (zadatak D) - razmatranje i diskusija.

Ishodi učenja

  1. Prepoznati i objasniti specifičnosti problematike horizontalne i vertikalne jezične raznolikosti, odnosno varijacija unutar jednog jezičnog sustava
  2. Razlučiti "unutarjezične" od izvanjezičnih čimbenika (često rezultata jezične politike) koji igraju ulogu u sferi jezične raznolikosti
  3. Ustanoviti jezične i sociolingvističke specifičnosti luzofonog govornog područja i njima prilagoditi pristup analizi jezičnih struktura
  4. Prepoznati jezična obilježja u kojima se očituju različiti vanjski jezični utjecaji (jezici u kontaktu), odnosno različit dijakronijski razvoj inačica portugalskog jezika u Portugalu, Brazilu i afričkim luzofonim zemljama (Angoli i Mozambiku)
  5. Identificirati fonetska (fonološka), morfološka i sintaktička obilježja europskog portugalskog relevantna za poredbeno proučavanje s brazilskim i "afričkim" portugalskim
  6. Ustanoviti specifičnosti leksika i semantičkih mehanizama inačica portugalskog jezika u Brazilu i afričkim luzofonim zemljama (Angoli i Mozambiku) u usporedbi s europskim portugalskim te njima prilagoditi pristup analizi jezičnih struktura
  7. Uspoređivati dijatopijske inačice portugalskog jezika u Portugalu, Brazilu i afričkim luzofonim zemljama na različitim razinama lingvističkog opisa, ustanoviti njihove specifičnosti te najizrazitije sličnosti i razlike
  8. Identificirati specifičnosti iberoromanskih idioma, napose portugalskog, u kontekstu romanskog područja i romanske lingvistike

Metode podučavanja

seminar

Metode ocjenjivanja

trajno praćenje i seminarski radovi

Obavezna literatura

  1. Raposo et al. Gramática do Português (Vol I). Lisboa: Fundação Calouste Gulbenkian, 2013. – poglavlja „O português do Brasil“ (145-154) i „O português em África“ (157-178)
  2. Mateus, M. H. Mira et al. Gramática da Língua Portuguesa. Lisboa: Editorial Caminho, S.A., 2003. – Parte I – „Língua Portuguesa: unidade e diversidade“

Dopunska literatura

  1. Faria, I. Hub et al. Introdução à Linguística Geral e Portuguesa. Lisboa: Editorial Caminho, S.A., 1996. – Cap. 6 – Sintaxe; Cap. 11 – Línguas em contacto
  2. Cunha, C.; Cintra, L. F. Lindley. Nova Gramática do Português Contemporâneo. Lisboa: Edições João Sá da Costa, 1999. – poglavlje „Domínio Actual da Língua Portuguesa“ (9-25)
  3. Cuesta, P. Vasquez; Luz, M. A. Mendes da. Gramática da Língua Portuguesa. Lisboa: Edições 70, 1983. – poglavlje „Noções de Geografia da Língua Portuguesa“ (52-158)
  4. Neto, S. da Silva. História da Língua Portuguesa. Rio de Janeiro/Lisboa: Presença/Dinalivro, 1992. – poglavlje „Expansão da língua“ (427-443; 513-547) i „A língua portuguesa no Brasil“ (581-622)
  5. Teyssier, P. História da Língua Portuguesa. Lisboa: Livraria Sá da Costa Editora, 1997. – poglavlja IV i V (75-99)
  6. Martins, A. M.; Carrilho, E. (ur.). Manual de Linguística Portuguesa. Berlin: De Gruyter Mouton, 2016.